Poradnik w wersji pdf: pobierz

Pierwszą część praktycznego poradnika można zobaczyć tu: wejdź

Na jaką pomoc publiczną mogą liczyć przedsiębiorcy?

Ustawa z dn. 01.07.2009 r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców (Dz.U. Nr 125 poz. 1035), przewiduje grupę świadczeń finansowanych z FGŚP, dla pracodawców w przejściowych trudnościach finansowych, których celem jest ochrona stanu zatrudnienia w przedsiębiorstwach.

Podmiot uprawniony, po spełnieniu określonych przepisami warunków, może złożyć wniosek o przyznanie następującej pomocy:

1. Udzielenie jednego z dwóch możliwych świadczeń dla pracowników, tj.:

• Świadczenia na częściowe zaspokojenie wynagrodzeń pracowniczych za czas przestoju ekonomicznego, łącznie za okres nieprzekraczający 6 miesięcy, przypadających w przedziale od trzeciego miesiąca przed dniem złożenia wniosku do upływu dziewiątego miesiąca po dniu złożenia wniosku, na podstawie wykazu uprawnionych pracowników, do wysokości 100 % zasiłku dla bezrobotnych (w 2009 r. jest to kwota maksymalnie 575 zł miesięcznie).
• Świadczenia na częściowe zrekompensowanie obniżenia wymiaru czasu pracy, za okres nieprzekraczający 6 miesięcy, do wysokości 70 % zasiłku dla bezrobotnych, w zależności od stopnia obniżenia wymiaru czasu pracy pracownika (w 2009 r. jest to kwota maksymalnie 402,50 zł miesięcznie).

2.     Udzielenie przedsiębiorcy świadczenia na opłacenie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników należnych od pracodawcy na podstawie przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych od przyznanych świadczeń.

3.     Ustalenie nowych warunków spłaty należności FGŚP, które powstały przed 30.06.2008 r., przedsiębiorcy, któremu udzielono pożyczki z tytułu przejściowych trudności finansowych na podstawie ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy i który nie podlega procesowi likwidacji, poprzez:

• Odroczenie terminu płatności i rozłożenie pozostałej części na raty. Płatność zobowiązania może zostać odroczona na okres 12 miesięcy, zaś pozostała część rozłożona na 12 rat. Natomiast w przypadku jednorazowej spłaty przez dłużnika 15% należności wobec Funduszu, w terminie 14 dni po dniu złożenia wniosku – spłata pozostałej części należności może zostać ustalona w 24 ratach.
• Zawieszenie postępowania egzekucyjnego i naliczania odsetek od niespłaconej kwoty świadczeń pracowniczych stanowiących należności Funduszu – na okres roku od dnia złożenia wniosku. Istniała będzie możliwość przedłużenia terminu spłaty o okres kolejnego roku na podstawie dodatkowego wniosku przedsiębiorcy, o ile sytuacja gospodarcza w firmie nie ulegnie pogorszeniu w stosunku do sytuacji opisanej w pierwszym wniosku.

Postępowanie w sprawie przyznania świadczeń będzie składało się z kilku etapów działań, a mianowicie:

•    ETAP 1 – wstępne zweryfikowanie, czy przedsiębiorca spełnia przesłanki ustawowe, do uzyskania statusu przedsiębiorcy znajdującego się w przejściowych trudnościach finansowych.

•    ETAP 2 – ustalenie, czy bieżący stan faktyczny w firmie uzasadnia złożenie wniosku o udzielenie pomocy publicznej oraz zwrócenie uwagi na spełnienie wymogów formalnych (w tym zebranie niezbędnej dokumentacji), koniecznych przy dochodzeniu wsparcia finansowego ze strony państwa.

•    ETAP 3 – złożenie do FGŚP wniosku:

• o wydanie zaświadczenia o spełnieniu warunków, o których mowa w art. 3 ust. 1 – 6 ustawy antykryzysowej (potwierdzenie przez stosowny organ, że przedsiębiorca znajduje się w przejściowych trudnościach finansowych), 
• o zawarcie umowy z FGŚP na wypłatę świadczeń finansowanych ze środków Funduszu, bądź ustalenie nowych warunków spłaty należności Funduszu.

•    ETAP 4 – zawarcie umowy z dysponentem Funduszu oraz realizacja ciążących na przedsiębiorcy zobowiązań, w związku z przyznaniem świadczeń stanowiących pomoc publiczną.

Opis etapów:

ETAP 1 – wstępne zweryfikowanie, czy przedsiębiorca spełnia przesłanki ustawowe, do uzyskania statusu znajdującego się w przejściowych trudnościach finansowych.

Na etapie wstępnym przedsiębiorca musi odpowiedzieć na pytanie, czy spełnia określone prawem wymogi, aby stosowny organ mógł uznać, iż firma znajduje się w przejściowych trudnościach finansowych. Podstawową przesłanką nabycia statusu „przedsiębiorcy w przejściowych trudnościach finansowych” jest osiągnięcie średniego spadku obrotów gospodarczych, rozumianych jako sprzedaż, nie mniej niż o 25%, liczonego ilościowo lub wartościowo w ciągu 3 kolejnych miesięcy po dniu 01.07.2008 r., w porównaniu do tych samych 3 miesięcy w okresie od dnia 01.07.2007 r. do 30.06.2008 r.

Dokumentami potwierdzającymi istnienie związku między przejściowymi trudnościami finansowymi a spadkiem obrotu, które uwzględnione zostały w rozporządzeniu MPiPS z dn. 24.08.2009 r. w sprawie przyznawania świadczeń z FGŚP przedsiębiorcom w przejściowych trudnościach finansowych, są:

• w przypadku przedsiębiorców, na których ciąży obowiązek sporządzania sprawozdania o przychodach, kosztach i wyniku finansowym oraz o nakładach na środki trwałe (F-01) - sprawozdania obejmujące okres kolejnych 3 miesięcy przed datą wniosku, w których nastąpił spadek obrotów, nie wcześniej niż za okres od dnia 1 lipca 2008 r. oraz sprawozdania obejmujące te same miesiące z okresu od dnia 1 lipca 2007 r. do dnia 30 czerwca 2008 r.,
• w przypadku przedsiębiorców niezobowiązanych do sporządzania sprawozdań, ale prowadzących pełną rachunkowość - informacja o przychodach, zysku (stracie), zobowiązaniach i należnościach, obejmująca okres kolejnych 3 miesięcy przed datą wniosku, w których nastąpił spadek obrotów, nie wcześniej niż za okres od dnia 1 lipca 2008 r. oraz informacja o przychodach, zysku (stracie), zobowiązaniach i należnościach obejmująca te same miesiące z okresu od dnia 1 lipca 2007 r. do dnia 30 czerwca 2008 r.,
• w przypadku przedsiębiorców nieprowadzących ksiąg rachunkowych - informacje wynikające z ewidencji podatkowych, obejmujące okres kolejnych 3 miesięcy przed datą wniosku, w których nastąpił spadek obrotów, nie wcześniej niż za okres od dnia 1 lipca 2008 r. oraz informacje wynikające z ewidencji podatkowych obejmujące te same miesiące z okresu od dnia 1 lipca 2007 r. do dnia 30 czerwca 2008 r., w tym dane o przychodach, kosztach i dochodzie (wyciąg z księgi przychodów i rozchodów), o przychodach (wyciąg z ewidencji przychodów).

Ponadto na pozytywne rozpatrzenie wniosku o udzielenie finansowej pomocy publicznej będzie mógł liczyć wyłącznie ten pracodawca, który:

•    nie zalega ze zobowiązaniami publicznoprawnymi i składkami na Fundusz Pracy, z wyjątkiem przypadku, gdy zadłużony przedsiębiorca zawarł porozumienie z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych i Urzędem Skarbowym w sprawie spłaty zadłużenia i terminowo opłaca raty lub korzysta z odroczenia terminu płatności albo zaleganie w regulowaniu składek na ubezpieczenie i Fundusz powstało za okres rozliczeniowy po dniu 01.07.2008r. i program naprawczy przewiduje pełną spłatę tych zobowiązań,
•    nie znajduje się w sytuacji, w której zachodzą przesłanki do ogłoszenia jego upadłości, o których mowa w art. 11-13 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. prawo upadłościowe i naprawcze,
•    w dn. 01.07.2008 r. nie znajdował się w trudnej sytuacji ekonomicznej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt. 4 ustawy antykryzysowej; w szczególności, zgodnie z art. 1 ust 7 rozporządzenia Komisji WE nr 800/2008 z dn. 06.08.2008 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych) (Dz.Urz. UE L 214 z 09.08.2008), za przedsiębiorstwo zagrożone (które nie powinno nabyć prawa do świadczeń publicznych) uważa się:  

- spółkę z ograniczona odpowiedzialnością, która straciła ponad połowę jej zarejestrowanego kapitału, w tym ¼ w ciągu ostatnich 12 miesięcy,

- spółkę, w której przynajmniej niektórzy członkowie są odpowiedzialni za jej długi, jeśli spółka straciła ponad połowę jej zarejestrowanego kapitału wg sprawozdania finansowego, w tym ¼ w ciągu ostatnich 12 miesięcy,

- każdą spółkę (bez względu na jej rodzaj), która jako niewypłacalna, w myśl prawa krajowego podlega procedurze upadłościowej.

• nie otrzymał pomocy publicznej na wyposażenie lub doposażenie stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego ze środków Funduszu Pracy, zgodnie
• z umową o refundację zawartą na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy po dniu 1 lutego 2009 r. albo otrzymał tę pomoc ale od dnia wydania decyzji
• o otrzymaniu pomocy publicznej upłynęło co najmniej 12 miesięcy.

Należy również wskazać, iż przedsiębiorcy prowadzący działalność w określonych branżach, wskazanych w art. 3 ust. 4 ustawy o łagodzeniu skutków kryzysu, bez względu na to w jakiej znajdują się kondycji finansowej, nie będą mogli ubiegać się o pomoc finansową od państwa.

Zgodnie z postanowieniami ustawy pomoc publiczna nie może być udzielana na działalność:

• w sektorze rybołówstwa i akwakultury w rozumieniu rozporządzenia Rady (WE) nr 104/2000 z dn. 17.12.1999 r. w sprawie wspólnej organizacji rybołówstwa i akwakultury (Dz. Urz. WE L 17 z 21.01.2000); 
• w zakresie produkcji podstawowej produktów rolnych wymienionychw załączniku I do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską;
• związaną z wywozem, jeżeli pomoc ta jest bezpośrednio związana z ilością wywożonych produktów, tworzeniem i prowadzeniem sieci dystrybucyjnej lub innymi wydatkami bieżącymi związanymi z prowadzeniem działalności wywozowej;
• w zakresie przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rolnych wymienionych w załączniku I do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, jeżeli: wartość pomocy jest ustalana na podstawie ceny lub ilości takich produktów zakupionych od producentów surowców lub wyprodukowanych na rynek przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą objęte pomocą lub udzielenie pomocy zależy od przekazania jej w części lub w całości producentom surowców.

ETAP 2 – ustalenie, czy bieżący stan faktyczny w firmie uzasadnia złożenie wniosku o udzielenie pomocy publicznej oraz zwrócenie uwagi na spełnienie wymogów formalnych (w tym zebranie niezbędnej dokumentacji), koniecznych przy dochodzeniu wsparcia finansowego ze strony państwa.

W zależności od sytuacji faktycznej istniejącej w zakładzie pracy, pracodawca będzie mógł się ubiegać o okresowe świadczenia dla pracowników:

a) na częściowe zaspokojenie wynagrodzeń pracowniczych za czas przestoju ekonomicznego – do wysokości 100% zasiłku dla bezrobotnych (maksymalnie 575 zł miesięcznie) lub

b)    na częściowe zrekompensowanie obniżenia wymiaru czasu pracy – do wysokości 70% zasiłku dla bezrobotnych (maksymalnie 402,50 zł miesięcznie) – procedura zastosowania obniżenia wymiaru czasu pracy z proporcjonalnym obniżeniem wynagrodzenia za pracę bez stosowania wypowiedzenia zmieniającego omówiona została w części I poradnika. 

Ustawa o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców definiuje, iż przestój ekonomiczny oznacza niewykonywanie pracy u przedsiębiorcy w przejściowych trudnościach finansowych przez pracownika pozostającego w gotowości do pracy z przyczyn ekonomicznych niedotyczących pracownika. Przestój ekonomiczny pracodawca może ogłosić dopiero wtedy, gdy będzie dysponował stosownym zaświadczeniem od uprawnionego organu, że spełnia warunki ustawowe do uznania go za znajdującego się w „przejściowych trudnościach finansowych". Jednakże już na etapie składania wniosku do Biura Terenowego FGŚP, o przyznanie takiego statusu, pracodawca będzie musiał przedłożyć w załączeniu pisemne zgody pracowników na objęcie przestojem ekonomicznym.

Zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym do ustawy, pisemna zgoda pracownika na objęcie przestojem ekonomicznym musi zawierać: 

•    imię i nazwisko pracownika,
•    jego numer PESEL,
•    oświadczenie pracownika o wyrażeniu zgody,
•    podpis pracownika.

Pracodawca składając wniosek o przyznanie statusu przedsiębiorstwa uprawnionego do pomocy publicznej, musi legitymować się aktualnymi zaświadczeniami z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i urzędu skarbowego o niezaleganiu ze zobowiązaniami publicznoprawnymi. Jeżeli natomiast u przedsiębiorcy wystąpiły przejściowe trudności w spłacie należności publicznoprawnych i spłata zaległości została uzgodniona z wierzycielami, pracodawca będzie musiał przedłożyć stosownie od okoliczności:

•  zaświadczenie o zawarciu porozumienia z ZUS;
• kopię decyzji urzędu skarbowego w sprawie spłaty zadłużenia i terminowego opłacania rat lub o korzystaniu z odroczenia terminu płatności.

Kolejnym wymogiem, jaki stawiany jest przedsiębiorcy, który zamierza uzyskać subsydia płacowe dla pracowników firmy, jest opracowanie programu naprawczego, uprawdopodabniającego poprawę kondycji finansowej przedsiębiorcy.  Program powinien być sporządzony na okres roku, liczonego od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku o przyznanie statusu przedsiębiorcy w przejściowych trudnościach finansowych i wypłatę świadczeń finansowanych z funduszu. Rozporządzenie MPiPS z dn. 24.08.2009r. w sprawie przyznawania i wypłaty świadczeń z FGŚP przedsiębiorcom w przejściowych trudnościach finansowych, w sposób ogólnikowy określa jakie elementy powinien zawierać plan naprawczy. Przepis obliguje do zamieszczenia w programie naprawczym:

a.    prezentacji przedsiębiorcy obejmującej w szczególności: cele, zadania profil
i zakres działania przedsiębiorcy;

b.    opisu działań zorientowanych na poprawę kondycji finansowej przedsiębiorcy, wyboru środków oraz strategii realizacji programu naprawczego;

c.    w przypadku istnienia zaległości publicznoprawnych – zaświadczenia o ich wysokości i plan spłaty.

Wbrew pozorom, stworzenie programu naprawczego, nie jest wyłącznie jednym z kolejnych wymogów formalnych, koniecznych do starania się o dofinansowanie ze strony Funduszu. Program naprawczy powinien zawierać rzetelną analizę sytuacji przedsiębiorstwa na rynku oraz jego kondycji wewnętrznej, ponieważ właśnie na podstawie sporządzonego programu, zarówno przedsiębiorca, jak i w kolejnej fazie np. urzędnik danego urzędu marszałkowskiego, dokona oceny, czy przedsiębiorstwo jest w stanie przetrwać na rynku w okresie kryzysu gospodarczego, bez restrukturyzacji zatrudnienia w drodze dokonywania zwolnień pracowniczych. Tym samym opracowanie może stać się podstawowym czynnikiem decydującym o przyznaniu lub odmowie przyznania subsydiów płacowych przedsiębiorcy, spełniającemu pozostałe przesłanki do uznania za przedsiębiorcę w „przejściowych trudnościach finansowych”. Dlatego też przygotowanie poprawnej oceny rzeczywistego stanu firmy i oszacowania prawdopodobieństwa nastąpienia poprawy sytuacji finansowej przedsiębiorstwa i jego szans na wyjście z kryzysu, może stanowić olbrzymie wyzwanie, szczególnie dla małych firm, których nie stać na pomoc ekspertów z zewnątrz.    

ETAP 3 – złożenie do FGŚP wniosku:

• o wydanie zaświadczenia o spełnieniu warunków, o których mowa w art. 3 ust. 1 – 6 ustawy antykryzysowej (potwierdzenie przez stosowny organ, że przedsiębiorca znajduje się w przejściowych trudnościach finansowych), 
• 
  o zawarcie umowy z FGŚP na wypłatę świadczeń finansowanych ze środków Funduszu, bądź ustalenie nowych warunków spłaty należności Funduszu.

Rozporządzenie MPiPS z dn. 24.08.2009r. w sprawie przyznawania i wypłaty świadczeń z FGŚP przedsiębiorcom w przejściowych trudnościach finansowych przesądziło, iż przedsiębiorca chcący skorzystać z rozwiązań pakietowych w zakresie przyznania świadczeń z Funduszu, będzie mógł złożyć tylko jeden wniosek, składający się z dwóch odrębnych części. Wypełnione formularze wniosku (których wzory załączone zostały do rozporządzenia), wraz z wymaganymi dokumentami stanowiącymi podstawę uzyskania finansowej pomocy publicznej, należy złożyć do kierownika Biura Terenowego Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, właściwego ze względu na siedzibę przedsiębiorcy.  

Poniżej zamieszczono obowiązujące wzory formularzy oraz wykaz niezbędnych dokumentów i oświadczeń, które przedsiębiorca zobligowany jest załączyć do wniosku.

•  CZĘŚCI A wniosku – obejmuje oświadczenie przedsiębiorcy, że znajduje się w przejściowych trudnościach finansowych, oraz wystąpienie o wydanie zaświadczenia potwierdzającego spełnienie warunków, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 – 6 ustawy.

CZĘŚĆ A wniosku: pobierz załącznik

Wykaz dokumentów dołączanych do części A wniosku:

1. Dokumenty potwierdzające spełnienie warunków, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1-4
i 6 ustawy z dnia 1 lipca 2009 r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 125, poz. 1035).

• aktualne zaświadczenie o nadaniu numeru REGON i kopia decyzji o nadaniu NIP
• aktualny odpis z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego lub wypisz ewidencji działalności gospodarczej
• aktualne zaświadczenie banku prowadzącego rachunek bankowy przedsiębiorcy lub zaświadczenie spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej o numerze prowadzonego rachunku
• zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i urzędu skarbowego o niezaleganiu ze zobowiązaniami publicznoprawnymi lub zaświadczenie o zawarciu porozumienia z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych lub kopia decyzji urzędu skarbowego w sprawie spłaty zadłużenia i terminowego opłacania rat lub o korzystaniu z odroczenia terminu płatności
• dokumenty potwierdzające istnienie związku między przejściowymi trudnościami finansowymi a spadkiem obrotu, przy czym:

- w przypadku przedsiębiorców, na których ciąży obowiązek sporządzania sprawozdania o przychodach, kosztach i wyniku finansowym oraz o nakładach na środki trwałe (F-01) - sprawozdania obejmujące okres kolejnych 3 miesięcy przed datą wniosku, w których nastąpił spadek obrotów, nie wcześniej niż za okres od dnia 1 lipca 2008 r. oraz sprawozdania obejmujące te same miesiące z okresu od dnia 1 lipca 2007 r. do dnia 30 czerwca 2008 r.,

- w przypadku przedsiębiorców niezobowiązanych do sporządzania sprawozdań F-01, ale prowadzących pełną rachunkowość - informacja o przychodach, zysku (stracie), zobowiązaniach i należnościach, obejmująca okres kolejnych 3 miesięcy przed datą wniosku, w których nastąpił spadek obrotów, nie wcześniej niż za okres od dnia 1 lipca 2008 r. oraz informacja o przychodach, zysku (stracie), zobowiązaniach i należnościach obejmująca te same miesiące z okresu od dnia 1 lipca 2007 r. do dnia 30 czerwca 2008 r.,

- w przypadku przedsiębiorców nieprowadzących ksiąg rachunkowych - informacje wynikające z ewidencji podatkowych, obejmujące okres kolejnych 3 miesięcy przed datą wniosku, w których nastąpił spadek obrotów, nie wcześniej niż za okres od dnia 1 lipca 2008 r. oraz informacje wynikające z ewidencji podatkowych obejmujące te same miesiące z okresu od dnia 1 lipca 2007 r. do dnia 30 czerwca 2008 r., w tym dane o przychodach, kosztach i dochodzie (wyciąg z księgi przychodów i rozchodów), o przychodach (wyciąg z ewidencji przychodów)

• oświadczenie o obowiązującej u przedsiębiorcy stopie procentowej składki na ubezpieczenie wypadkowe
• oświadczenie, że pracownicy objęci wykazem pracowników uprawnionych do świadczeń wypłacanych z Funduszu nie osiągnęli w roku, w którym jest dokonywana wypłata świadczeń, kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, stanowiącej 30-krotność prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy, o której mowa w art. 19 ustawy z dnia 13 października 1998 r.o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74, z późn. zm.),a jeżeli taką podstawę wymiaru osiągnęli w tym roku - oświadczenie, że naliczone składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe wykazane w wykazie pracowników uprawnionych do świadczeń wypłacanych z Funduszu obliczone zostały tylko od tej części podstawy wymiaru składek, która nie spowodowała przekroczenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek.

2. Program naprawczy.

3. Oświadczenie przedsiębiorcy o niekorzystaniu dotychczas przez pracowników z pomocy
z tytułu przestoju ekonomicznego, ograniczenia wymiaru czasu pracy oraz stypendium, o którym mowa w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 1 lipca 2009 r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 125, poz. 1035), oraz innego świadczenia z tytułu zatrudnienia, szkolenia albo studiów podyplomowych, finansowanego ze środków publicznych.

4. Pisemna zgoda pracownika na objęcie przestojem ekonomicznym (oświadczenia pracowników załącza się do dokumentacji w przypadku ubiegania się o świadczenie określone w art. 14 ust. 1 ustawy o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców).

• CZĘŚCI B wniosku - obejmuje wystąpienie przedsiębiorcy o zawarcie umowy o wypłatę ze środków Funduszu świadczeń z tytułu przestoju ekonomicznego lub obniżenia wymiaru czasu pracy oraz świadczeń na opłacenie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników należnych od pracodawcy od przyznanych świadczeń lub o ustalenie nowych warunków spłaty należności Funduszu.

CZĘŚĆ B wniosku: pobierz załącznik

W myśl przepisów wykonawczych do ustawy o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego, możliwe jest jednoczesne złożenie w Biurze Terenowym FGŚP części A wniosku wraz z załącznikami oraz części B wniosku. Jednakże wydaje się zasadne, aby zakres informacji niezbędnych do zawarcia umowy, o którą wnosi się w części B wniosku – złożony został dopiero po uzyskaniu przez firmę statusu przedsiębiorcy znajdującego się w przejściowych trudnościach finansowych (patrz komentarz do etapu 4 postępowania w sprawie przyznania świadczeń).

Komplet złożonej przez przedsiębiorcę dokumentacji (tj. wniosek wraz z wymaganymi załącznikami), kierownik Biura Terenowego FGŚP, przekazuje do organu właściwego do wydania zaświadczenia o spełnieniu przez przedsiębiorcę niezbędnych przesłanek, do uzyskania statusu przedsiębiorcy „w przejściowych trudnościach finansowych.” Organem właściwym do wydania zaświadczenia jest:

1). minister właściwy do spraw Skarbu Państwa – w odniesieniu do przedsiębiorstwa państwowego albo spółki z udziałem skarbu państwa (z wyjątkiem określonym w pkt. 2);

2). marszałek województwa – w odniesieniu do mikroprzedsiębiorcy, małego albo średniego przedsiębiorcy w rozumieniu art. 104 – 106 ustawy z dn. 02.07.2004r. o swobodzie działalności gospodarczej);

3). minister właściwy do spraw gospodarki – w odniesieniu do pozostałych przedsiębiorców.  

Aby zminimalizować okres oczekiwania na rozpatrzenie wniosku, należy dołożyć szczególnej staranności przy jego przygotowywaniu i składaniu, tj. trzeba precyzyjnie wskazać, o które ze świadczeń określonych w ustawie przedsiębiorca się ubiega, załączyć wszystkie wymagane dokumenty (stosownie do tego o przyznanie jakiego świadczenia przedsiębiorca się stara), jak również niezależnie od wnioskowanej formy pomocy – załączyć dobrze opracowany plan postępowania naprawczego.

Właściwy organ, który otrzymał wniosek w sprawie wydania zaświadczenia potwierdzającego spełnienie warunków do uznania, iż przedsiębiorca znajduje się w przejściowych trudnościach finansowych, po jego rozpatrzeniu z punktu widzenia merytorycznego i formalnego, jest uprawniony do:

1. Wezwania przedsiębiorcy do uzupełnienia wniosku w ciągu 7 dni – w razie stwierdzenia braków formalnych wniosku. Po bezskutecznym upływie terminu wniosek pozostawiony zostanie bez rozpatrzenia.

2.    Wydania decyzji o odmowie wydania zaświadczenia – w przypadku stwierdzenia, że przedsiębiorca nie spełnia ustawowych warunków do uznania go za znajdującego się w przejściowych trudnościach finansowych.

3.    Wydania zaświadczenia potwierdzającego spełnienie warunków, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt. 1 – 6 ustawy o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego i uznania przedsiębiorcy za znajdującego się w przejściowych trudnościach finansowych.

Organ zobowiązany jest do wydania zaświadczenia w terminie 7 dni od dnia wpływu kompletnego wniosku. W przypadku pozytywnego rozpatrzenia wniosku, komplet złożonej dokumentacji wraz z zaświadczeniem zwracany jest kierownikowi Biura Terenowego Funduszu. Ponadto kopię zaświadczenia organ przesyła właściwemu terytorialnie okręgowemu inspektorowi pracy. 
    
Uzyskanie ww. zaświadczenia otwiera przedsiębiorcy drogę do podpisania umowy z FGŚP na wypłatę ze środków Funduszu subsydiów płacowych dla pracowników i przyznanie innych przewidzianych w pakiecie antykryzysowym świadczeń.
 
ETAP 4 – zawarcie umowy z dysponentem Funduszu oraz realizacja ciążących na przedsiębiorcy zobowiązań, w związku z przyznaniem świadczeń stanowiących pomoc publiczną.

W przypadku, gdy przedsiębiorca złożył jednocześnie część A i B wniosku, po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego spełnienie warunków ustawowych i uznaniu go za znajdującego się w przejściowych trudnościach finansowych, pozostaje mu jeszcze obowiązek dołączenie informacji niezbędnych do zawarcia umowy o wypłatę świadczeń lub ustalenie nowych warunków spłaty należności Funduszu.

Wzór oświadczeń i zobowiązań przedsiębiorcy, składanych przed podpisaniem umowy, określony został w załączniku nr 1 do rozporządzenie MPiPS z dn. 24.08.2009r. w sprawie przyznawania i wypłaty świadczeń z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych przedsiębiorcom w przejściowych trudnościach finansowych (Dz.U. Nr 135, poz. 1112).

WZÓR OŚWIADCZENIA: pobierz załącznik

Uwaga:

Przedsiębiorca zobowiązany został załączyć do wniosku składanego do FGŚP, kopię układu zbiorowego pracy lub porozumienia (o którym mowa w art. 12 ust. 2 albo ust. 3 ustawy z dnia 1 lipca 2009 r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców), w sytuacji ubiegania się o świadczenie określone w art. 14 ust. 2 ustawy o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców. Chodzi tu o świadczenie na częściowe zrekompensowanie obniżenia wymiaru czasu pracy pracowników wraz z proporcjonalnym obniżeniem wynagrodzenia za pracę.

Przypomnijmy, że rozwiązanie takie pracodawca znajdujący się w przejściowych trudnościach finansowych, może zastosować bez konieczności stosowania wobec pracownika wypowiedzenia zmieniającego warunki umowy o pracę, jednakże musi w tym przypadku wdrożyć określone w ustawie o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego, odpowiednie procedury, a mianowicie:

• w przypadku, gdy w przedsiębiorstwie funkcjonują zakładowe organizacje związkowe, ww. rozwiązanie wprowadza się w układzie zbiorowym pracy lub w porozumieniu z zakładowymi organizacjami związkowymi;
• w sytuacji, gdy u przedsiębiorcy znajdującego się w przejściowych trudnościach finansowych nie działają zakładowe organizacje związkowe, pakietowy mechanizm zezwalający na uproszczoną procedurę obniżanie pracownikom wymiaru czasu pracy z proporcjonalnym obniżeniem wynagrodzenia wprowadza się w porozumieniu z przedstawicielami pracowników wyłonionymi w trybie przyjętym u tego przedsiębiorcy.

Podkreślenia wymaga, że powyższe rozwiązanie ma prawo wprowadzić wyłącznie przedsiębiorca znajdujący się w przejściowych trudnościach finansowych i legitymujący się stosownym zaświadczeniem o przyznaniu mu przez uprawniony organ takiego statusu. Jeżeli przykładowo przedsiębiorca w pierwszej kolejności zawarłby porozumienie ze związkami zawodowymi lub przedstawicielami pracowników na obniżenie czasu pracy i wynagrodzenia pracowników, i jego postanowienia wdrożył do realizacji przed lub jednocześnie ze złożeniem wniosku o przyznanie statusu przedsiębiorstwa będącego w przejściowych trudnościach finansowych, a w efekcie końcowym organ wydałby decyzję o odmowie wydania zaświadczenia – pochopne postępowanie przedsiębiorcy mogłoby go narazić na odpowiedzialność z tytułu naruszenia uprawnień pracowniczych, w przypadku kontroli inspektora pracy Państwowej Inspekcji Pracy. Wobec powyższego, wyżej określone źródła prawa wewnątrzzakładowego powinny wchodzić w życie u przedsiębiorcy, nie wcześniej niż po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego nabycie statusu przedsiębiorcy w przejściowych trudnościach finansowych.

Niezwłocznie po podpisaniu umowy z dysponentem Funduszu, przyznającej prawo do konkretnej formy pomocy publicznej, przedsiębiorca będzie musiał złożyć do kierownika Biura Terenowego FGŚP, wykaz pracowników uprawnionych do świadczeń wypłacanych z Funduszu (w 3 egzemplarzach), na druku określonym we wzorze stanowiącym załącznik nr 3 do rozporządzenia MPiPS z dn. 24.08.2009r. w sprawie przyznawania i wypłaty świadczeń z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych przedsiębiorcom w przejściowych trudnościach finansowych (Dz.U. Nr 135, poz. 1112).

WZÓR WYKAZU PRACOWNIKÓW: pobierz załącznik

Liczba składanych okresowo przez przedsiębiorcę wykazów pracowników uprawnionych do świadczeń oraz liczba przelewów środków finansowych przez dysponenta Funduszu na rachunek bankowy przedsiębiorcy, uzależniona będzie od rodzaju świadczenia, na wypłatę którego została zawarta umowa pomiędzy przedsiębiorcą i dysponentem Funduszu, tj.:

a) w przypadku świadczeń z tytułu przestoju ekonomicznego – wykaz uprawnionych do świadczeń pracowników, składa się za okres nieprzekraczający 3 kolejnych miesięcy sprzed dnia złożenia wniosku, natomiast kolejne wykazy przedsiębiorca składa do końca każdego miesiąca, za który świadczenie jest należne; w tym przypadku jednorazowo zostaną przekazane środki na finansowanie świadczeń za okres przed dniem złożenia wniosku oraz miesięcznie z dołu, za okres po dniu złożenia wniosku;

b) w przypadku świadczeń z tytułu obniżenia wymiaru czasu pracy pracowników – wykaz uprawnionych do świadczeń pracowników, przedsiębiorca składa do końca każdego miesiąca, za który świadczenie jest należne; w tym przypadku środki na finansowanie świadczeń będą przekazywane na rachunek przedsiębiorcy miesięcznie z dołu.  

Świadczenia przyznawane są na łączny okres nieprzekraczający 6 miesięcy.

Przedsiębiorca, który zawarł umowę i otrzymał dofinansowanie z Funduszu, jest obowiązany niezwłocznie (nie później, niż w terminie 7 dni od wpływu na rachunek bankowy przedsiębiorstwa środków finansowych z Funduszu):

• wypłacić świadczenia uprawnionym pracownikom, ujętym w wykazie zatwierdzonym przez kierownika Biura Terenowego FGŚP;
• odprowadzić należne składki na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne;
• odprowadzić zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych;
• przekazać ewentualne należności alimentacyjne.  

Środki finansowe przekazane przez dysponenta Funduszu, na wypłatę świadczeń dla uprawnionych pracowników podlegają szczególnej ochronie. Art. 8 ustawy dn. 01.07.2009r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 125 poz. 1035) przewiduje, że egzekucja ze świadczeń jest możliwa wyłącznie na rzecz osób, dla których zostały przekazane. Ponadto ze świadczenia – po odliczeniu składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych – można potrącić wyłącznie sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych, zgodnie z zasadami określonymi w art. 87 i 88 Kodeksu pracy.

Rozporządzenie MPiPS z dn. 24.08.2009r. w sprawie przyznawania i wypłaty świadczeń z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych przedsiębiorcom w przejściowych trudnościach finansowych, wprowadza również wobec przedsiębiorców obowiązki, które muszą zostać przez nich zrealizowane nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania środków finansowych z Funduszu. Przedsiębiorca będzie (na podstawie § 7 ww. rozporządzenia) zobligowany:

• zwrócić na rachunek bankowy Biura Terenowego Funduszu różnicę między kwotą otrzymanych środków finansowych na wypłatę świadczeń a kwotą świadczeń wypłaconych osobom uprawnionym;
• przekazać kierownikowi Biura Terenowego Funduszu wykaz pracowników uprawnionych do świadczeń wypłacanych z Funduszu, zawierający potwierdzenie własnoręcznym podpisem otrzymanie świadczeń przez osoby uprawnione oraz kopie potwierdzeń dokonania wypłaty świadczeń przekazem pocztowym lub przelewem bankowym;
• przekazać do Biura Terenowego Funduszu kopie potwierdzenia odprowadzenia zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, składek na FGŚP i Fundusz Pracy oraz przekazania należności alimentacyjnych.

Ponadto przedsiębiorca jest obowiązany powiadomić na piśmie kierownika Biura Terenowego Funduszu o każdej zmianie okoliczności mających wpływ na wysokość wypłacanych świadczeń, w terminie 7 dni od dnia ich zaistnienia

Natomiast ustawodawca, w art. 21 ustawy o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego, określił konsekwencje dla przedsiębiorcy, który wykorzysta udzieloną pomoc publiczną niezgodnie z jej przeznaczeniem. Przykładowo w sytuacji, gdyby przedsiębiorca pokusiłby się na wydatkowanie środków finansowych przekazany z Funduszu na inne cele, niż wypłata uprawnionym pracownikom określonych świadczeń – wówczas musiałby zwrócić dysponentowi Funduszu kwoty pomocy wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi od dnia następnego po dniu wypłaty. Należy również mieć na uwadze, iż na etapie składania dokumentacji, przedsiębiorca podpisał (w myśl wymogu określonego w art. 7 ustawy) zobowiązanie do „zwrotu całości otrzymanej pomocy wraz z odsetkami ustawowymi w przypadku niespełnienia warunków umowy” o wypłatę świadczeń ze środków Funduszu i ustalenie nowych warunków spłaty ewentualnych wcześniej powstałych zaległości w płaceniu należności na FGŚP.



W październiku dostępna będzie trzecia i ostatnia część praktycznego poradnika jak skorzystać z nowych rozwiązań przewidzianych w ustawie z dnia 01.07.2009 r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców, w zakresie wsparcia zatrudnienia i inwestowania w podnoszenie kwalifikacji pracowników u pracodawców w przejściowych trudnościach finansowych, w której omówione zostaną krok po kroku etapy postępowania w celu uzyskania  dofinansowania szkoleń i studiów podyplomowych oraz wypłaty stypendiów dla pracowników.