13.07.2009

Kiedy wejdzie w życie pakiet antykryzysowy?


Przez wiele miesięcy pakiet był tylko projektem, o którym się dyskutowało, wiele mówiło, ale niewiele wynikało z tego konkretnych rozwiązań dla pracodawców. Co bardziej złośliwi zaczęli nawet mówić, że rozwiązania zawarte w pakiecie, które miały ułatwić życie pracodawcom w dobie kryzysu, wejdą w życie, ale „jak kryzys się skończy”.

 

Jednak ostatnio prace nad rozwiązaniami uzgodnionymi pomiędzy związkami zawodowymi, pracodawcami a rządem nabrały gwałtownego przyśpieszenia, a wejście w życie pakietu antykryzysowego w relatywnie krótkim czasie staje się bardzo prawdopodobne. Na ostatnim posiedzeniu sejmu w dniu 1 lipca 2009r. rozwiązania objęte pakietem przeszły pozytywnie trzecie czytanie w sejmie i zostały przekazane do senatu. Dotyczy to obu ustaw zawierających rozwiązania zaczerpnięte z pakietu, a więc zarówno ustawy z 1 lipca 2009r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców, jak i ustawy z 1 lipca 2009r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.


W ustawie z dnia 1 lipca 2009r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców zachowano wszystkie rozwiązania, które były postulowane przez pracodawców. Ustawa będzie więc określać zasady:



  1. przedłużania okresu rozliczeniowego czasu pracy, ustalania indywidualnego rozkładu czasu pracy pracownika, obniżania wymiaru czasu pracy oraz ograniczenia w zatrudnianiu pracownika na podstawie umów o pracę na czas określony;

  2. przyznawania, wypłaty i zwrotu świadczeń finansowanych z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych;

  3. przyznawania, wypłaty i zwrotu środków na dofinansowanie kosztów szkoleń i studiów podyplomowych pracowników oraz na wypłatę stypendiów dla pracowników finansowanych ze środków Funduszu Pracy.


Wskazując najważniejsze zmiany , spośród tych które będą się odnosić do wszystkich pracodawców posiadających status przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ustawy z 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej, wymienić należy:



  1. możliwość skorzystania z bardzo długiego, maksymalnie 12-miesięcznego, okresu rozliczeniowego,

  2. możliwość ustalania pracownikowi, co należy podkreślić -  przez pracodawcę, indywidualnego rozkładu czasu pracy, który będzie mógł przewidywać różne godziny rozpoczynania i kończenia pracy, a co najważniejsze ponowne podjęcie pracy w tej samej dobie pracowniczej, przy tak ustalanym rozkładzie czasu pracy, nie będzie generowało pracy w godzinach nadliczbowych wynikających z naruszenia doby pracowniczej.

  3. wprowadzenie nowych reguł limitujących zatrudnianie pracowników na podstawie umów o pracę na czas określony.


Utrzymany został czasowy charakter nowej regulacji, która w przeważającej części ma obowiązywać do 31 grudnia 2011r. Natomiast sama ustawa wejdzie w życie z zachowaniem dość krótkiego vacatio legis, które ma wynieść 14 dni od dnia ogłoszenia. Zwrócenia uwagi wymaga, że rozwiązania zawarte w projekcie w znacznej mierze nie będą miały charakteru samoistnego, tzn. ich wdrożenie w praktyce konkretnego pracodawcy będzie wymagało zawarcia w odpowiednim czasie porozumienia z reprezentacją strony pracowniczej. Oznacza to że nowa regulacja stworzy możliwość rozluźnienia dość sztywnych ram kodeksu pracy, a pracodawcy którzy z tej drogi nie skorzystają, stosować będą regulację kodeksową w jej dotychczasowym, niezbyt elastycznym kształcie.


Druga z wspomnianych powyżej ustaw poszerza zakres zwolnień podatkowych zawartych w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. I tak do katalogu zwolnień od podatku dochodowego dotyczących zapomóg i innych świadczeń wypłacanych z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych dodane zostanie zwolnienie z opodatkowania zapomóg (innych niż losowe) wypłacanych przez zakładową organizację związkową pracownikom należącym do tej organizacji, przy czym zwolnienie to zostanie ograniczone do kwoty 638 zł.


Drugie nowe zwolnienie wynikające z przywołanej ustawy dotyczyć będzie wartości rzeczowych świadczeń otrzymywanych przez pracownika, sfinansowanych w całości ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub funduszy związków zawodowych, a także co będzie istotną zmianą - kwot otrzymanych przez pracownika ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub funduszy związków zawodowych, wydatkowanych na cele działalności socjalnej, o której mowa w przepisach o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. W takim jednak przypadku zwolnienie będzie obejmowało maksymalnie kwotę 380 zł w roku podatkowym.


W projekcie nie ma już natomiast pojawiającego się w początkowym etapie prac legislacyjnych zwolnienia podatkowego obejmującego bony, talony i inne znaki, uprawniające do ich wymiany na towary lub usługi. Nadal więc od wartości bonów przyznawanych pracownikom trzeba będzie odprowadzać zaliczkę na podatek dochodowy.


Dla przypomnienia – aktualnie obowiązujące zwolnienia z opodatkowania dotyczące zapomóg i innych świadczeń wypłacanych z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych to:



  1. jednorazowe zasiłki z tytułu urodzenia dziecka, wypłacane z funduszów związków zawodowych,

  2. zapomogi otrzymane w przypadku indywidualnych zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych, długotrwałej choroby lub śmierci – do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2 280 zł,

  3. wartość rzeczowych świadczeń otrzymywanych przez pracownika, sfinansowanych w całości ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub funduszy związków zawodowych – do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 380 zł; rzeczowymi świadczeniami nie są bony, talony i inne znaki, uprawniające do ich wymiany na towary lub usługi,

  4. dopłaty do: wypoczynku zorganizowanego przez podmioty prowadzące działalność w tym zakresie, w formie wczasów, kolonii, obozów i zimowisk, w tym również połączonego z nauką, pobytu na leczeniu sanatoryjnym, w placówkach leczniczo-sanatoryjnych, rehabilitacyjno-szkoleniowych i leczniczo-opiekuńczych, oraz przejazdów związanych z tym wypoczynkiem i pobytem na leczeniu – dzieci i młodzieży do lat 18: z funduszu socjalnego, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych oraz zgodnie z odrębnymi przepisami wydanymi przez właściwego ministra – niezależnie od ich wysokości, natomiast z innych źródeł – do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 760 zł.


Ustawodawca nie przewidział dla rozwiązań dotyczących nowych zwolnień z opodatkowania żadnego vacatio legis, gdyż ustawa ma wejść w życie z dniem ogłoszenia. Dodatkowo ustawa przewiduje, że nowe rozwiązania będą miały zastosowanie do dochodów uzyskanych w 2009 r.